Centrum Siebengewald

Gochsedijk / Gaesdoncksestraat

Ontstaan van het dorp

Siebengewald is een dorp dat ontstaan is uit een aantal buurtschappen, waarvan de namen nu nog terug te vinden zijn in straatnamen: Kreeftenheide, Grote Horst, Kleine Horst, Koekoek, Flieray, Vrij.
De naam is ontleend aan de oude Bauernschaft Siebengewald, die zich uitstrekte langs de Augustinusweg bij de huidige landsgrens. Dit was ook het oorspronkelijke centrum, waar in de loop van de 19de eeuw de eerste kerk en school gebouwd werden.
Pas na de Tweede Wereldoorlog is meer naar het westen de nieuwe kern van het dorp ontstaan.

Duitse naam?

De eerste vraag die Siebengewalders krijgen is: Siebengewald, dat klinkt zo Duits, heeft dat vroeger bij Duitsland gehoord?
Ja, Siebengewald heeft vroeger, in de 17de en 18de eeuw, een tijd lang deel uitgemaakt van Pruisen (Duitsland als zodanig is pas later gevormd). Net als de rest van Noord- en Midden-Limburg, dus daarin is Siebengewald niet uniek. Wat Siebengewald onderscheidde van vrijwel alle andere plaatsen is dat het een 'vertaalbare' naam had.
De oudste tot nu toe bekende vermelding van Siebengewald is te vinden in een oorkonde uit 1326, waarin Reinoud, graaf van Gelre, de gezagsverhoudingen in Weeze regelt.
In de oorkonde wordt onder andere vastgelegd dat "eyn here der guede van Hertevelt voerghenant is eyn waytgreve in der Zevenghewaet", ofwel een Heer van Hertefeld voornoemd is waldgraaf in het Zevengewalt.
Dat "Zeven" wordt in de loop van de tijd "Sieben", ongetwijfeld onder invloed van het Duits. Dat was toen nog niet de voertaal in deze streek, maar het won onder invloed van het Pruisische bestuur in Kleef wel terrein. Op de Kleefse kadasterkaarten van 1730-1740 komen beide vormen voor: Bauernschaft Siebengewalt op de Siebengewaldse kaart, en Seevengewalt op de kaart van Asperden.
Als in 1817 het dorp bij Nederland gevoegd wordt valt de keuze op Siebengewald, het wordt niet meer terugvertaald naar Zeven- of Sevengewald. Hoewel opmerkelijk genoeg in de eerste kadasterboeken van 1830 toch de naam Zevengewald voorkomt.


Betekenis naam?


Wat de naam betekent is een lastige vraag, waar de geleerden het niet over eens zijn. Mogelijk heeft het oude -gewalt de betekenis van recht dat iemand heeft op een bepaald gebied. Voor 1300 was het een moerassig gebied, waar misschien 7 partijen rechten hadden, om turf te winnen, vee te laten grazen, hout te kappen of iets dergelijks. De naam Viergewalt werd in die betekenis gebruikt in de buurt van Heijen.
Een andere mogelijkheid is dat -wald toch bos betekent, en sieben verwijst naar de zevenboom (jeneverbes, Duits Wacholder, Latijn Sabina). Zoals in het Zevenboomsven bij Afferden, of het Zevendal bij Plasmolen. Maar zevenbomen staan bij voorkeur op het zand en niet in een moeras....

Zie www.sevengewalt.nl